హిందూ సంస్కృతి చరిత్ర

గృహస్థాశ్రమ ధర్మము చతురాశ్రమ ధర్మము లలో ఒకటి అయి ఉన్నది. మిగతావి బ్రహ్మచర్యము, వానప్రస్థము, సంన్యాసము. మనకు జన్మించిన తక్షణం సంక్రమించే త్రిరుణములను నివృత్తి చేసికోనడానికి మానవులు చతురాశ్రమ ధర్మములు పాటించి తమ తమ కర్తవ్యములను నిర్వర్తించ వలెను. మానవ జీవితములో గృహస్థాశ్రమము ఒక ప్రధాన ఘట్టము. ఒక గృహస్తుడు సమాజములో ప్రముఖ పాత్ర పోషిస్తాడు. గృహస్తునిపై అతని భార్య, పిల్లలు, మాతా పితరులే కాకుండా బ్రహ్మచారులు, ఋషులు, వానప్రస్తులు మొదలయిన వారు కూడా అధారపడి జీవిస్తుంటారు. … Read more

హిందూ సాంస్కృతిక వారసత్వము – చరిత్ర హిందూ సాంస్కృతిక వారసత్వము – చరిత్ర: భారతీయ హిందు సంస్కృతి కి ఘనమైన చరిత్ర ఉంది. మత సామరస్యత హిందూ వేద సంస్కృతి యొక్క విశిష్టత. ఈ విషయాలను తెలియజేయడానికి ఈ వ్యాసము (A Rich Cultural Heritage పేరున) ఇండియన్ ఎక్స్ ప్రెస్ లో  4. 5.1993  తేదీన వ్రాయడమయినది. (బాబ్రి మసీదు కూల్చివేసిన తరువాత జరిగిన ప్రాణ మరియు ఆస్థి నష్టాన్ని సమర్ధిస్తూ ఝున్ ఝున్ వాలా … Read more

సత్యలోకం మరియు  ఋషిదేశం మన ప్రాచీన హిందూ గ్రంథాలు మన దేశాన్ని సత్యలోకం మరియు ఋషిదేశం గా పేర్కొంటాయి. పద వ్యుత్పత్తి రీత్యా ‘లోకం’ అంటే ప్రపంచం అని, ‘సత్యం’ అంటే నిజం అని అర్థము. అదే విధంగా, ‘ఋ’ అక్షరం కూడా సత్యాన్నే సూచిస్తుంది. ఆ విధంగా ఋషులు అంటే కేవలం సత్యాన్నే పలికే మహా పురుషులు అని అర్థం చేసుకోవాలి. ప్రాచీన భారత దేశం లో ఋషులు జీవించారు కాబట్టి భారతదేశాన్ని ఋషిదేశం అని … Read more

నేను రచించిన ప్రాచీన భారతీయులకు అక్షర సుమాంజలి (వేద కాల సమాజము) అను పుస్తకమును చదవండి. పుస్తకము కొనడానికి ఈ పిక్చర్ పై క్లిక్ చేయండి. ‘ప్రాచీన భారతీయులకు అక్షర సుమాంజలి (వేద కాల సమాజము)’ అను నా పుస్తకము మొత్తము 265 పేజీల నిడివితో క్రౌన్ సైజ్ లో ముద్రితమయినది. ఈ పుస్తకములో 49 అధ్యాయములు కలవు. హిందూ గ్రంథములలో చెప్పిన చారిత్రక అంశములకు పురావస్తు ఆధారములను అనుసంధానము చేసి ప్రాచీన సప్త సింధు నదుల … Read more

ఆర్యావర్తము ఆర్యులు అను మానవ జాతి వారు ప్రాచీన కాలములో మన భారత దేశములో సంచరించిన లేక నివసించిన ప్రదేశమును ఆర్యావర్తము (Aryavarta) అని మనము భావిస్తాము. అపుడు ఆర్యులు అను జాతి వారు ఒకరు భారత దేశములో ప్రాచీన కాలంలో నిజంగానే నివసించారు అని భావించాల్సిన అవసరం వస్తుంది. కాని వేదములలో గాని, వేదాంగములలో గాని, పురాణములలో గాని, ఇతిహాసములలో గాని ఎక్కడా కుడా ఆర్యులనే జాతిని గురించిన ప్రసక్తి మనకు కనబడదు. అలాగే మన … Read more

అథర్వణ వేదము ప్రధానముగా కర్మ వేదము. మనము మానవులుగా చెయ్యవలసిన విధులను ఇది నిర్దేశిస్తుంది. ఐహిక విషయ సాధనకు మానవుడు నిర్వర్తించవలసిన కర్తవ్యముల వివరణ అథర్వణ వేదము (Atharvana Veda) లో ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది. వాస్తవానికి అథర్వణ వేదము ప్రాచీనుల ఎన్సైక్లోపీడియ (విజ్ఞాన సర్వస్వము) అని అనవచ్చు. వారి జ్ఞాన సంపదనంతటిని అథర్వణ వేదములో సంక్షిప్తము చేశారు. దీనిలో మనుష్యుడు పసిపాపగా జన్మించడము, ఆచార్యులు బాలుని బ్రహ్మచారిగా ఎంపిక చెయ్యడము, వేదాభ్యాసము, వివాహము, గృహస్తాశ్రమము, వివాహితకు సూచనలు, … Read more

దైవజ్ణ జ్యోతిష్కుడు దైవజ్ణ జ్యోతిష్కుడు: వాస్తవానికి సాధారణంగా జ్యోతిష్కులను వాస్తు శాస్త్రజ్నులను దైవజ్ఞ లేక దైవజ్ణుడు అని పిలుస్తాము. జ్యోతిష్కులను మనము వాస్తు సమస్యల నివృత్తి కొరకు శుభ ముహూర్తములు నిర్ణయించడానికి సంప్రదిస్తూ ఉంటాము. సాధారణంగా దైవజ్ణులు కొన్ని నియమ నిబంధనలు పాటిస్తారు. అలాగే నిస్వార్ధం గా మనకు మంచి చేసే పనిలో ఉంటారు. అంచేత వారిని మనము గౌరవిస్తాము. వారు పాటించే నియమాలు ఎలా ఉంటాయి అనే విషయాలు ఇక్కడ తెలియ జేస్తున్నాను. హిందూ సనాతన … Read more

చతురాశ్రమ ధర్మములు: మానవులు తమ జీవిత క్రమములో నిర్వహించవలసిన నాలుగు విధులను చతురాశ్రమ ధర్మములు అని  మన ధర్మ శాస్త్రములు చెబుతున్నాయి. అవి వరుసగా బ్రహ్మచర్యము, గృహస్థము, వానప్రస్థము, సన్యాసము. సాధారణంగా జన్మించినది మొదలు చివరి వరకు సకల మానవులు వివిధ దశల వారీగా జీవితమును కొనసాగిస్తారు. అవి కూడా నాలుగు దశలే. బాల్యము, కౌమారము, యవ్వనము, వృద్ధాప్యము అనేవి ఆ నాలుగు దశలు. ఈ నాలుగు దశలు మానవుని శరీర పరిణామ క్రమమును తెలియజేస్తాయి. అదే … Read more

ధర్మో రక్షతి రక్షితః అనే ధర్మ సూక్ష్మము అందరికి తెలిసిందే. అయితే ఈ ధర్మము మనుస్మృతి మనకు చెబుతుంది అని తెలిస్తే ఆశ్చర్యము కలుగుతుంది. మనుస్మృతి నుండి సంగ్రహించిన మరికొన్ని ధర్మ నియమములను గురించి ఇక్కడ మనం తెలుసుకుందాము. మనుస్మృతి లోని వివిధ ధర్మ సూక్ష్మములు విప్రాః ప్రాహు స్తథా చైతిద్యో భర్తా సా స్మృతాంగనా | ఏతావానేవ పురుషో యజ్జాయాత్మా ప్రజేతి హ తా నొకడుమాత్రమే పురుషుడు గాడు. తాను, భార్య, బిడ్డడు ముగ్గురును జేరియే … Read more

భారతీయ హిందు సంస్కృతి: హిందూ మతం ప్రపంచంలోనే అత్యంత విశిష్టమైన సాంస్కృతిక వారసత్వము కలిగిన మతము అయి ఉన్నది. కారణం హిందూ మతము శాస్త్రీయత కలిగిన మతము. మత పరంగా చూస్తే, హిందూ మతంలో మానవులు దేవతలను వివిధ మార్గములలో ఆరాధించి వారిని ప్రసన్నం చేసుకోవడానికి ప్రయత్నిస్తారు. ఆ దేవతలు ఒక్కొక్కరు ఒక్కో రకమైన విశ్వజనిత దివ్య శక్తికి ప్రతిరూపంగా నిలిచి ఉంటారు. హిందువులు వారిని ప్రసన్నం చేసుకోవడం ద్వారా ఆ కాస్మిక్ ఫోర్స్ ల దుష్ప్రభావములను … Read more

ఈ వ్యాసములో ప్రస్తుతము రావినది ఒడ్డునగల హరప్పానే ప్రాచీన అయోధ్య అని తెలుసుకోగలరు…. కోసల రాజ్యం దశరథుని రాజ్యము పేరు కోసల. కౌసల్య కోసల రాజ్య పట్టపు మహిషి. కైకేయి రాముని సవతి తల్లి, మరియు భరతుని స్వంత తల్లి. కోసలకు రాజధాని అయోధ్య. అయోధ్యకు సార్థక అని, అపరాజిత అని కూడా పేర్లు కలవు. ఈ పట్టణము సరయూ నదీ తీరమున ఉండేది. దీని అసలు పేరు అమరావతి అని, ఇదియే దేవలోకమని కూడా ఈ … Read more

సరస్వతీ నది వేదములలో సప్త సింధు నది ప్రస్తావన చాలా పర్యాయములు వచ్చును. అలాగే సరస్వతీ నది ప్రస్తావన కూడా. వేదాలలో సరస్వతి పేరు ఒక నదిని సూచించడానికే గాకుండా ఒక దేవీ గానే ఎక్కువగా ప్రస్తావించడము జరుగుతుంది. సప్త సింధు నదులలోని మొత్తము నదుల సంఖ్య ఏడు. కాని ప్రస్తుతము భౌగోళికంగా ఆరు నదులు మాత్రమే మనుకు కనిపిస్తున్నాయి. ప్రస్తుతము జీలమ్ నదిని పూర్వపు వితస్త  నదిగా చరిత్రకారులు గుర్తించారు. అలాగే చేనాబ్ ను పూర్వపు … Read more

హిందూ సనాతన ధర్మము హిందూ సనాతన ధర్మము: హిందూ గ్రంధములు మన సంస్కృతి సాంప్రదాయములను సనాతన ధర్మము అని సూచించినవి. ఎక్కడా కూడా హిందూ పదము కనబడదు. అలాగే మన దేశమును ఇండియా అని కూడా మన గ్రంధములలో ఎక్కడా చెప్పలేదు. అయినా గాని మన దేశము ప్రపంచం దృష్టిలో ఇండియానే కదా! సనాతనము అనగా అనాదిగా వస్తున్న ఆచారము అని అర్ధము. ధర్మము అనగా మానవులు పాటించవలసిన నియమ నిబంధనలు అని అర్థముగా చెప్పవచ్చు. అప్పుడు … Read more

మెలుహా ఈ వ్యాసములో ప్రస్తుత భారత దేశం మెలుహా కాదు అని ప్రస్తుతం పాకిస్తాను లో ఉన్న మొహెంజోదారో నగరమే పూర్వపు మేలుహా (Meluhha) నగరమని తెలుసుకుంటారు.​…రామాయణ మరియు మహాభారతములలోను ప్రస్తుతించిన పట్టణములు చాలా ఉన్నాయి. వాటిలో త్రిపురములు, అమరావతి   లంక, అయోధ్య, హస్తినాపురము, ఇంద్ర ప్రస్థము మొదలయినవి ప్రముఖమయినవి. లంకా నగరము గురించి రామయణములో చేసినంత ప్రశస్థి వర్ణన మరి యే ఇతర నగరము గురించి కూడా పురాణేతిహాసములలో కనిపించదు. ఈ పాఠము నేను పరిశోధించి … Read more

జంబుద్వీపం జంబుద్వీపం అంటే అది ఒక ద్వీపము కాదు ద్వీపకల్పము కాదు…..ప్రస్థుతము ఉత్తరభారత దేశములో అయోధ్య మరియు కాశి నగరములు ఉంటాయి. ఈ అయోధ్యకు గాని, కాశి నగరమునకు గాని దక్షిణములో ఎక్కడా ఎడారి కాన రాదు. ఇప్పుడే కాదు చరిత్రలో ఎప్పుడూ ఇక్కడ ఎడారి ఉన్న దాఖలాలు లేవు. ప్రస్తుతము హరప్పా కు దక్షిణముగా గల  గన్వేరివాలా ప్రాంతములోనే ఎడారి కానవస్తుంది. ప్రస్తుతము ఈ ఎడారి పేరు చోలిస్థాన్. గన్వేరివాలాలో త్రవ్వకాలు జరిగి అక్కడ లభించబోయే … Read more

భరతవర్షం భరతవర్షం అంటే ప్రాచీన కాలంలో పౌరాణిక చక్రవర్తి భరతుడు పాలించిన దేశం అని అర్ధం వస్తుంది. మరియు భరతఖండ్ అంటే భరతవర్షం (Bharatavarsha) లో ఒక విభాగము అని అర్ధం చేసుకోవాల్సి ఉంది. మరియు జంబుద్వీపం (Jambudweepa) అంటే ఎలుగుబంట్లు నివసించిన భూమి. (ప్రస్తుత పాకిస్తాను లోని సింధ్ మరియు పంజాబ్ ప్రాంతముల మధ్య భూభాగమే ప్రాచీన జంబుద్వీపము అయి ఉంటుంది అని నేను కనుగొన్నాను.) విష్ణు పురాణంలో భరతవర్షం ఈ విధంగా వర్ణించబడింది, ఉత్తరే … Read more

త్రిఋణములు మానవుడు ఈ భూమిపై జన్మించిన తక్షణం అతనికి కొన్ని దైవీయమైన ఋణములు సంక్రమిస్తాయి. వాటినే త్రిఋణములు అని హిందూ ధర్మ శాస్త్రములు చెబుతున్నాయి. అవి వరుసగా దైవ ఋణములు, పితృ ఋణములు, ఋషి ఋణములు. ఈ ఋణములను నివృత్తి చేసుకోవడానికి హిందువులు చతురాశ్రమ ధర్మములను పాటించవలెను. ద్రవ్య, వస్తు రూపముగా ఈ త్రిఋణములను నివృత్తి చేసుకోలేము. ఇవి దివ్య ఋణములు (Eternal debts). త్రిఋణముల గురుంచి మనుస్మృతిలో ఏమి చెప్పారో చూద్దాము: మహర్షి పితృదేవానాం గత్వా నృణ్యం … Read more

వేదములు నాలుగు. అవి ఒకటి అథర్వణ వేదము, రెండు ఋగ్వేదము, మూడు సామ వేదము మరియు నాల్గవది యజుర్వేదము. వేద అనగా తెలిసికొనదగినది, తెలుసుకోవలసినది అని అర్థము. ​ వేదములు శృతులు వేదములను శృతులు అంటారు. ( ఇతర రచనలను స్మృతులు అంటారు. ). వేదాంగములు వేదములు (Vedas) రెంటిని కలిపి వేద సంహితములు అంటారు. వేదములకు అనుసంధానము / సంహితము చేయబడినవి వేదాంగములు. వాస్తవానికి వేదాంగములు ఆరు అవి,…..  ఈ పాఠము నేను పరిశోధించి రచించిన “పాచీన … Read more